Zoals vermeld of zoals vermeldt? Het is "zoals vermeld", met alleen een d. Vermeld is hier het voltooid deelwoord van het werkwoord vermelden, en een voltooid deelwoord eindigt nooit op dt. De uitdrukking is een verkorting van "zoals eerder is vermeld" of "zoals hierboven vermeld staat". De vorm vermeldt met dt is ook een bestaand woord, maar dan als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd bij een onderwerp in de derde persoon enkelvoud: "de website vermeldt", "zij vermeldt", "het bord vermeldt". Omdat er in "zoals vermeld" geen onderwerp is dat op dit moment iets vermeldt, valt de t weg. Correct is dus: "Zoals vermeld in de uitnodiging begint de bijeenkomst om acht uur", en ook correct is: "De uitnodiging vermeldt dat de bijeenkomst om acht uur begint." Wie dit verschil eenmaal ziet, maakt de fout niet meer.
Wat is het verschil tussen vermeld en vermeldt?
Beide vormen komen van hetzelfde werkwoord en worden precies hetzelfde uitgesproken, wat de verwarring verklaart. Het onderscheid is puur grammaticaal. Vermeldt is een vervoegde vorm die altijd bij een onderwerp hoort: jij vermeldt, hij vermeldt, het document vermeldt. Vermeld zonder t is ofwel de eerste persoon ("ik vermeld"), ofwel de gebiedende wijs ("vermeld hier je naam"), ofwel het voltooid deelwoord ("ik heb het vermeld", "zoals vermeld").
In de combinatie met zoals gaat het altijd om die laatste betekenis. Je kunt de uitdrukking daarom vergelijken met "zoals beloofd", "zoals verwacht", "zoals gezegd" en "zoals besproken". Al die woorden zijn voltooid deelwoorden, en bij geen enkele komt een t. Het Genootschap Onze Taal behandelt dit type twijfelgeval uitgebreid in zijn taaladviezen.
Hoe komt het voltooid deelwoord aan zijn d?
Voor regelmatige werkwoorden bepaalt de laatste klank van de stam of het voltooid deelwoord op een d of een t eindigt. Zit die klank in 't kofschip (t, k, f, s, ch, p), dan wordt het een t. In alle andere gevallen een d. De stam van vermelden is vermeld, met een d als laatste letter. De d zit niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord wordt vermeld. Er komt geen extra d bij, omdat de stam er al op eindigt: "vermeldd" bestaat niet.
Het volledige rijtje ziet er zo uit: ik vermeld, jij vermeldt, hij vermeldt, wij vermelden, ik vermeldde, wij vermeldden, ik heb vermeld. De officiële vervoegingen kun je nakijken in de Woordenlijst Nederlandse Taal, en de achterliggende regels staan uitgelegd bij de Taalunie op Taaladvies.net.
In welke zinnen gebruik je zoals vermeld?
De uitdrukking is vooral thuis in zakelijke correspondentie, in offertes, in gemeentelijke berichten en in nieuwsartikelen die verwijzen naar eerdere informatie. Een paar voorbeelden waarin vermeld correct zonder t staat:
- "Zoals vermeld in ons vorige bericht is de Heuvelring komend weekend afgesloten."
- "Zoals eerder vermeld, zijn de tarieven per januari aangepast."
- "De voorwaarden gelden zoals vermeld in de bijlage."
- "Zoals hierboven vermeld kun je je aanmelden via de website."
Na "zoals eerder vermeld" mag een komma, maar die is niet verplicht. Vind je de uitdrukking te stijf, dan zijn "zoals gezegd", "zoals aangegeven" of gewoon "zoals ik al schreef" prima alternatieven met dezelfde betekenis.
Let ook op de variant "zoals vermeld staat" en "zoals staat vermeld". Daar zie je het voltooid deelwoord in zijn volledige vorm, met het hulpwerkwoord staan erbij. Dat maakt meteen duidelijk waarom er geen t hoort: "staat" is de persoonsvorm, "vermeld" het deelwoord. Hetzelfde geldt voor "zoals is vermeld" en "zoals werd vermeld". Wie de verkorte vorm "zoals vermeld" lastig vindt, kan dus altijd het hulpwerkwoord erbij zetten om zichzelf te controleren.
Wanneer is vermeldt met dt wél goed?
Zodra een onderwerp in de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd iets vermeldt, is de dt correct. In nieuwsberichten en formele teksten komt dat voortdurend voor:
- "De gemeente Tilburg vermeldt op haar site wanneer het afval wordt opgehaald."
- "Het etiket vermeldt alle ingrediënten."
- "Zij vermeldt in haar brief een verkeerd adres."
- "Het bord bij de ingang vermeldt de openingstijden."
Een simpele controle is het werkwoord vervangen door lopen of werken, waarbij je de t hoort: "de gemeente werkt", dus "de gemeente vermeldt". Bij "zoals vermeld" lukt die vervanging alleen met een voltooid deelwoord: "zoals gewerkt", zonder t. Zo hoor je meteen welke vorm je nodig hebt.
Welke andere woorden gaan op dezelfde manier vaak fout?
De dt-fout duikt op bij elk werkwoord waarvan de stam op een d eindigt. Denk aan melden (zoals gemeld, maar: hij meldt), bedoelen (zoals bedoeld, maar: zij bedoelt), antwoorden (zoals geantwoord, maar: hij antwoordt), besteden (besteed, maar: hij besteedt) en worden (geworden, maar: het wordt). In de combinatie "wordt vermeld" zie je beide regels naast elkaar: wordt is een persoonsvorm met dt, vermeld is een voltooid deelwoord met alleen een d.
Een overzicht van de werkwoordspelling en de regels voor persoonsvorm en voltooid deelwoord vind je op Wikipedia. Twijfel je bij een specifiek woord, zoek het dan even op in een woordenboek zoals Van Dale.
Hoe onthoud je het voortaan?
Stel jezelf bij elke vorm van vermelden één vraag: wie of wat vermeldt er nu iets? Kun je die vraag beantwoorden met een onderwerp in de derde persoon enkelvoud ("de brief", "hij", "de gemeente"), dan schrijf je vermeldt. Kun je dat niet, en gaat het om iets wat eerder al gezegd of geschreven is, dan schrijf je vermeld. "Zoals vermeld" valt altijd in die tweede categorie. Het is geen ingewikkelde regel, maar wel een die in e-mails, brieven en berichten dagelijks misgaat. Met deze ene vraag in je achterhoofd zit je er voortaan niet meer naast.